„Szara strefa jest rakiem, który żeruje na gospodarce, ograniczając możliwości jej wzrostu
i przyczyniając się do kłopotów finansów publicznych"

Prof. Witold M. Orłowski
Członek rady Gospodarczej przy Premierze RP

Pod pojęciem szarej strefy rozumiemy działalność zarobkową, prowadzoną bez wnoszenia odpowiednich należności, płacenia stosownych podatków i bez przestrzegania obowiązujących norm prawnych.

wykres_1_maly_aZgodnie z badaniami GUS, wielkość szarej strefy w ostatnich latach wynosi między 11 proc. a 14 proc., co daje średnio poziom ok. 140 mld zł wykres_2_maly_aWartość papierosów sprzedawanych w szarej strefie oraz utraconych wpływów podatkowych budżetu państwa, dane w mln zł

Nie ulega wątpliwości, że szara strefa wywiera ujemny wpływ na całą gospodarkę i jest zjawiskiem wysoce niekorzystnym z punktu widzenia budżetu państwa.
Problem szarej strefy zyskuje szczególne znaczenie w odniesieni do towarów akcyzowych, w tym zwłaszcza branży tytoniowej, paliwowej oraz spirytusowej.


Kluczowym czynnikiem stymulującym szarą strefę jest względna łatwość w dostępie do nielegalnych towarów, w dużej mierze przemycanych z takich krajów jak Rosja, Ukraina i Białoruś.


mapka_1_mala_aSzara strefa w branży paliwowej:
Rocznie na rynek w ramach szarej strefy wprowadzane jest paliwo o wartości 2-3 mld zł, za czego wartość podatków nie uiszczonych na rzecz budżetu państwa wynosi 1,4 mld zł;
Proceder przemytu paliwa zza wschodniej granicy Polski (Ukraina i Białoruś) wynika ze znacznych różnic w cenach detalicznych paliw.

 

mapka_2_mala_a

Szara strefa w branży tytoniowej:
• Liczbę sprzedawanych w ramach szarej strefy papierosów szacuje się na ponad 8 mld sztuk w 2010 roku. Ubytek dochodów skarbu państwa, spowodowany przemytem wyrobów tytoniowych, wyniósł w zeszłym roku 3,2 mld zł;
• Nielegalny handel wyrobami tytoniowymi w województwach wschodnich (lubelskie i podlaskie) przekracza 50 proc. całości sprzedaży.

 

mapka_3_mala_aSzara strefa w branży spirytusowej:
Wielkość szarej strefy wyrobów spirytusowych szacuje się niemal na 13,7 mln litrów alkoholu (ekwiwalent 27,4 mln butelek wódki). Utracone przychody państwa to nawet 1,5 mld zł;
• Produkty spirytusowe pochodzące z nielegalnych źródeł stanowią 9-10 proc. całego rynku mocnych alkoholi;



Straty budżetu państwa spowodowane istnieniem szarej strefy w sektorze wyrobów akcyzowych:

Rynek paliwowy - STRATA 3,2 mld zł
Rynek tytoniowy - STRATA 1-1,5 mld zł
Rynek spirytusowy - STRATA 1,4 mld zł

Źródło: P. Gembicki, Szara strefa w sektorze wyrobów akcyzowych, Pracodawcy RP, Warszawa, sierpień 2011